Tadilat konuşurken en çok kafa karıştıran başlıklardan biri, duvara hangi sıvanın çekileceğidir. Usta size iki isimden birini söyler: çimento esaslı ya da alçı esaslı. Aradaki çimento esaslı alçı esaslı fark yalnızca torbanın üzerindeki yazıdan ibaret değildir; duvarın suyla ilişkisi, üzerine gelecek kaplama ve işin kaç yıl sorunsuz duracağı doğrudan bu seçime bağlıdır. Yanlış tercih edilen bir sıva, birkaç ay içinde kabarıp dökülerek işi baştan yaptırmanıza yol açabilir.
Kısaca: Nerede Hangisi Kullanılır?
Çimento esaslı sıva; banyo, mutfak, balkon, bodrum ve dış cephe gibi suya ve neme açık yüzeylerde kullanılır. Alçı esaslı sıva ise salon, yatak odası, koridor gibi kuru iç mekanlarda tercih edilir. Islak hacme alçı çekmek kabarma ve dökülme demektir; kuru odaya çimento çekmek ise gereksiz kalınlık ve pürüzlü bir yüzey bırakır.
Çimento Esaslı Sıva Nedir?
Çimento esaslı sıva, adından da anlaşılacağı gibi bağlayıcısı çimento olan, kum ve katkı malzemeleriyle hazırlanan bir harçtır. Suyla teması sorun etmez; hatta priz aldıktan sonra nemli ortamda dayanımını korur. Bu yüzden ıslak hacimlerin ve dış yüzeylerin standart çözümüdür.
Sertliği yüksektir, darbeye ve aşınmaya karşı daha dirençlidir. Buna karşılık yüzeyi doğal olarak daha pürüzlüdür; boyaya hazır ince bir görünüm istiyorsanız üzerine ayrıca bir ince kat uygulanması gerekir. Uygulaması da alçıya göre daha ağır ve daha kalın katmanlıdır.
Çimento esaslı sıvanın tipik kullanım yerleri:
- Banyo ve tuvalet duvarları, özellikle fayans altı yüzeyler.
- Mutfak tezgah arkası ve lavabo çevresi gibi sıçrama alan bölgeler.
- Açık ve kapalı balkonlar, teras duvarları.
- Bodrum, depo, garaj gibi nem yükü yüksek hacimler.
- Bina dış cephesi ve bahçe duvarları.
Alçı Esaslı Sıva Nedir?
Alçı esaslı sıva, bağlayıcısı alçı olan ve kuru iç mekanlar için geliştirilmiş bir kaplamadır. En büyük avantajı yüzey kalitesidir: doğru çekildiğinde neredeyse doğrudan boyaya hazır, düzgün ve pürüzsüz bir duvar verir. Işığı yansıtan düz yüzey, salon ve odalarda gözle görülür bir fark yaratır.
Uygulaması daha hızlıdır, daha ince katmanda çalışılır ve mekân daha kısa sürede kullanıma döner. Üzerine alçı ve saten alçı uygulaması yapılarak son kat düzgünlüğü elde edilir. Ancak alçının doğası gereği bir sınırı vardır: su. Alçı, sürekli nem ve doğrudan su temasında yumuşar, bağını kaybeder ve zamanla yüzeyden ayrılır.
Kısaca özetlemek gerekirse çimento esaslı sıva dayanım ve suya direnç sunar, alçı esaslı sıva ise düzgün yüzey ve hız sunar. İkisi rakip değil, farklı işler için farklı araçlardır. Sorun, biri diğerinin yerine kullanıldığında başlar.
Yanlış Seçimin Sonucu Ne Olur?
Islak hacme alçı çekilirse
Banyoda ya da balkon duvarında alçı esaslı sıva ilk aylarda sorun göstermeyebilir. Ancak buhar ve nem alçının içine işledikçe yüzey önce kabarır, sonra parmakla bastırıldığında içeri çöker. Boya kavlar, kenarlardan kağıt gibi kalkar ve en sonunda sıva parça parça dökülür.
Bu noktada tek çare, bozulan sıvanın sağlam zemine kadar sökülüp yerine uygun malzemenin uygulanmasıdır. Ekibimiz bu tip işlerde önce nemin kaynağını tespit eder; sorun bir su kaçağından geliyorsa tesisat tarafının yetkili tesisatçı tarafından giderilmesi gerekir, biz kırım, hazırlık ve dökülen sıva tamiri tarafını üstleniriz.
Kuru odaya çimento çekilirse
Bu tercih teknik olarak sorun çıkarmaz, duvar sağlam durur. Fakat yüzey pürüzlü kaldığı için üzerine ayrıca ince kat ve saten uygulanması gerekir; bu da işçilik ve süre demektir. Ayrıca kalın katman, oda ölçülerinden birkaç santim yer götürür.
Dış Cephede Neden Alçı Kullanılmaz?
Dış cephe; yağmur, kar, güneş ve don-çözülme döngüsüyle sürekli sınanan bir yüzeydir. Alçı esaslı sıva bu koşullar için üretilmemiştir ve ilk kış çevriminde yüzeyden ayrılmaya başlar. Bu nedenle bina dışında, bahçe duvarlarında ve açık balkonlarda çimento esaslı harçlar ve bunların üzerine gelen dış cephe kaplamaları kullanılır.
İstanbul’un iki yakasında sıkça karşılaştığımız bir durum da eski binalarda dış cepheye iç mekân malzemesi uygulanmış olmasıdır. Böyle cephelerde sıva geniş alanlar hâlinde kabarır ve dökülür; doğru çözüm, bozulan bölümün tamamen alınıp uygun harçla yenilenmesidir. Bu tip yenilemeleri sıva tamiri hizmetimiz kapsamında yapıyoruz.
Kuruma, Süre ve Üst Kaplama Farkı
İki malzemenin kuruma davranışı birbirinden oldukça farklıdır. Alçı esaslı sıva genellikle birkaç gün içinde boyaya hazır hâle gelir; oda havalandırması iyiyse süreç daha da kısalır. Çimento esaslı sıva ise dayanımını kazanması için çoğunlukla daha uzun bir bekleme ister ve bu süre geçmeden üzerine kaplama yapılması istenmez.
Süreyi etkileyen başlıca etkenler şunlardır:
- Uygulanan katman kalınlığı; kalın katman daha geç kurur.
- Mekânın havalandırması ve hava sirkülasyonu.
- Mevsim ve ortam nemi; kışın ve kapalı havada süre uzar.
- Duvarın cinsi; tuğla, gazbeton ve beton yüzeyler suyu farklı çeker.
Üst kaplama tarafında da ayrım nettir. Alçı yüzeye saten çekilip iç cephe boyası uygulanır. Çimento esaslı yüzeyde ise ya fayans, granit gibi seramik kaplama gelir ya da dış cephe için üretilmiş, su itici özellikli kaplamalar kullanılır. Islak hacimde çimento sıvanın üzerine iç cephe macunu çekmek, aynı kabarma sorununu farklı bir katmanda tekrarlar.
Keşifte Neye Bakıyoruz?
Eski yapılarda duvarın altından ne çıkacağı her zaman baştan belli olmaz. Bazı dairelerde üst üste birkaç kat kaplama, bazılarında ise zayıflamış ve boşalmış bir alt sıva bulunur. Bu yüzden ölçüyü ve yöntemi yerinde görmeden söylemiyoruz.
Doğru sıvayı seçmek için duvarı yerinde görmek gerekir. Keşif sırasında mekânın kullanım amacını, mevcut sıvanın durumunu, nem izlerini ve yüzeyin ne kadarının sağlam kaldığını değerlendiririz. Duvarda taşıyıcı bir sorun ya da çatlak şüphesi varsa bunun yetkili bir inşaat mühendisi tarafından değerlendirilmesi gerektiğini açıkça söyleriz.
Kontrol ettiğimiz başlıca noktalar şunlardır:
- Mekânın ıslak hacim mi kuru hacim mi olduğu.
- Duvarda nem, küf ya da tuzlanma izi bulunup bulunmadığı.
- Mevcut sıvanın hangi bölümlerinin sağlam kaldığı.
- Yüzeye sonradan hangi kaplamanın geleceği.
Çoğu dairede karma bir çözüm çıkar: banyo ve mutfak çimento esaslı, oda ve salon alçı esaslı yapılır. Bu ayrımı doğru kurmak, birkaç yıl sonra aynı duvarı ikinci kez yaptırmanızı önler. İstanbul sıva ustası ekibimiz keşif sonrasında hangi bölümde hangi malzemenin uygulanacağını kalem kalem anlatır.
Sıkça Sorulan Sorular
Banyoda alçı sıva olur mu?
Önerilmez. Banyo sürekli buhar ve su sıçramasına maruz kaldığı için alçı esaslı sıva zamanla yumuşar, kabarır ve dökülür. Banyo duvarlarında çimento esaslı sıva, fayans altında ise ayrıca su yalıtımı uygulanması doğru yaklaşımdır.
Dış cephede hangisi kullanılır?
Dış cephede çimento esaslı sıva ve bunun üzerine gelen dış mekân kaplamaları kullanılır. Alçı esaslı ürünler yağmura, dona ve güneşe dayanacak şekilde üretilmez; cephede kısa sürede kabarma ve dökülme yapar.
Kuruma süreleri farklı mı?
Evet, belirgin şekilde farklıdır. Alçı esaslı sıva genellikle birkaç gün içinde boyaya hazır olurken, çimento esaslı sıvanın dayanımını kazanması çoğunlukla daha uzun sürer. Katman kalınlığı, havalandırma ve mevsim bu süreyi doğrudan etkiler.
Üzerine hangi boya gelir?
Alçı esaslı sıvanın üzerine saten çekilip iç cephe boyası uygulanır. Çimento esaslı yüzeylerde ise ya seramik kaplama yapılır ya da dış mekân için üretilmiş, neme dayanıklı boyalar tercih edilir. Yüzeye uygun olmayan boya, sıva sağlam olsa bile kavlamaya yol açar.
Duvarınıza hangi sıvanın uygun olduğundan emin değilseniz tahmin yürütmeyin; yerinde bakalım. İstanbul’un iki yakasında ve Gebze–Darıca çevresinde aynı gün ücretsiz keşif yapıyor, mekân mekân doğru malzemeyi belirleyip işin kapsamını net şekilde anlatıyoruz. Ücret konusu keşif sonrasında netleşir. Hemen 0 (536) 626 48 54 numarasını arayabilir veya iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
