Boyanın duvarda yıllarca aynı görünmesi, çoğu zaman boyanın kendisinden çok altındaki hazırlığa bağlıdır. Yüzeyin emiciliği dengelenmemişse boya lekeli kurur, aderans zayıfsa birkaç yıl içinde kabarma başlar, eski leke kapatılmamışsa üstünden kaç kat geçilirse geçilsin geri vurur. Astar çeşitleri tam da bu üç ayrı sorunun çözümü için üretilir ve her biri farklı bir görevi üstlenir. Bu yazıda hangi yüzeyde hangi astarın kullanıldığını, seçimin neye göre yapıldığını sade bir dille anlatıyoruz.
Kısaca: Hangi Yüzeye Hangi Astar Uygulanır?
Alçı, saten ve yeni sıva gibi emici yüzeylerde şeffaf su bazlı astar; pürüzlü, tozuyan ya da eski boyalı yüzeylerde dolgulu astar; rutubet, is, nikotin ve kalem lekesi gibi geri vuran izlerde ise yalıtım astarı kullanılır. Doğru seçim, yüzeyin emiciliğine ve üzerindeki lekeye göre belirlenir.
Astarın Üç Temel Görevi
Astarı tek bir ürün gibi düşünmek, seçimde yapılan en yaygın hatadır. Piyasadaki astar tiplerini birbirinden ayıran şey, aşağıdaki üç işlevden hangisini öne çıkardıklarıdır. Astarın hangi yüzeyde gerçekten şart olduğunu, hangi durumda atlanabileceğini boyadan önce astarın şart olduğu yüzeyler yazımızda ayrıca ele aldık.
1. Emiciliği dengelemek
Alçı, saten alçı, yeni sıva ve alçıpan gibi yüzeyler suyu hızla içine çeker. Astarsız boyandığında boyanın suyu yüzey tarafından emilir, boya düzgün film oluşturamadan kurur ve duvarda parlak-mat lekeli bir görüntü kalır.
Emiciliği dengeleyen astar, yüzeydeki gözenekleri kapatarak boyanın her noktada eşit sürede kurumasını sağlar. Aynı zamanda boya sarfiyatını da düşürür, çünkü boya duvarın içine değil yüzeyinde kalır.
2. Aderansı güçlendirmek
Aderans, boyanın alta tutunma gücüdür. Tozuyan sıva, ovalanınca elde iz bırakan eski badana, parlak kalmış yağlı boya ya da pürüzsüz beton gibi yüzeylerde boyanın tutunacağı bir zemin yoktur.
Bu tür yüzeylerde astar, tozu bağlar ve boyanın kavrayabileceği bir ara katman oluşturur. Aderans sağlanmadan atılan boya ilk nem hareketinde kabarır, kenardan kalkar ve tamiri ilk uygulamadan daha zahmetli hale gelir.
3. Lekeyi kapatmak
Su kaçağından kalan sarı halka, sobadan ya da sigaradan gelen is ve nikotin, keçeli kalem izi, ahşaptaki reçine gibi lekeler suda çözünür ve normal plastik boyanın içinden geçerek yüzeye geri çıkar. Üstünden üç kat boya geçilse bile birkaç hafta içinde tekrar belirir.
Bu lekeleri hapseden astarlar, leke ile boya arasında geçirimsiz bir bariyer kurar. Ancak leke bir su kaçağından kaynaklanıyorsa önce kaçağın giderilmesi gerekir; bu iş yetkili tesisatçının işidir, biz kurumadan sonra sıva ve boya onarımını üstleniriz.
Astar Çeşitleri ve Kullanım Alanları
Şeffaf (su bazlı) astar
İç mekânda en sık kullanılan tiptir. Renksiz olduğu için yüzeyin dokusunu değiştirmez, kokusu düşüktür ve kısa sürede kurur. Sağlam, düzgün ve sadece emiciliği yüksek olan yüzeyler için tercih edilir.
Yeni yapılan saten alçı, alçıpan ve iyi durumdaki eski boya üstü tazeleme işlerinde ekibimiz genellikle bu astarı kullanır. Leke kapatma ya da güçlü dolgu beklentisi olan yüzeylerde tek başına yeterli olmaz.
Dolgulu (kapatıcı) astar
İçinde katı madde oranı daha yüksektir; yüzeydeki ince çatlak izlerini, zımpara izlerini ve küçük pürüzleri doldurarak daha düz bir zemin bırakır. Genellikle beyaza yakın bir renkte olduğu için koyu renkten açık renge geçişte de kapatma kolaylığı sağlar.
Kaba sıva üstü, tozuyan eski duvarlar ve alçı onarımı yapılmış bölgelerde tercih edilir. Yine de dolgulu astar macun yerine geçmez; derin çukurlar ve kırık köşeler önce alçı ya da macunla düzeltilir.
Yalıtım (izolasyon) astarı
Adı yalıtım olsa da ısı yalıtımıyla ilgisi yoktur; lekeyi yalıtır. Rutubetten kalan sarı izler, is, nikotin, kalem ve boya lekeleri gibi geri vuran kirlerde kullanılır. Lekeli bölgeye ve genellikle çevresine bir miktar taşırılarak uygulanır.
Solvent bazlı derin nüfuz astarı
Çok tozuyan, dağılmaya başlamış ya da yüzeyi zayıflamış sıvalarda kullanılır. Yüzeyin derinine işleyerek dağılan taneleri birbirine bağlar. Kokusu belirgin olduğu için uygulama sırasında ve sonrasında havalandırma şarttır; iç mekânda ancak gerçekten gerekliyse tercih edilir.
Dış cephe astarı
Dış cephede astar, yağmur ve güneşe açık yüzeyde boyanın tutunmasını sağlar ve emiciliği dengeler. Mantolama üstü, dış sıva ve eski cephe yenilemelerinde uygulanır; iç mekân astarı dışarıda kullanılmaz.
Hangi Yüzeye Hangi Astar? Kısa Rehber
- Yeni saten alçı ve alçıpan: şeffaf su bazlı astar.
- Yeni ve emici sıva: şeffaf astar; yüzey tozuyorsa derin nüfuz eden tip.
- Tozuyan, ovalanınca iz bırakan eski badana: dolgulu ya da derin nüfuz astarı.
- Rutubet, is, nikotin ve kalem lekesi: yalıtım astarı.
- Parlak kalmış yağlı boya üstü: önce mat zımpara, ardından aderans veren astar.
- Islak hacim duvarları: neme dayanıklı astar ve uygun boya sistemi.
- Dış cephe ve mantolama üstü: dış cephe astarı.
Bu eşleştirme genel bir çerçevedir. Yüzeyin gerçek durumu ancak yerinde görülünce anlaşılır; bu yüzden keşifte duvara elle dokunulur, tozuma kontrol edilir ve gerekirse küçük bir alanda deneme yapılır. Sürecin tamamını boya öncesi yüzey hazırlığı yazımızda adım adım anlattık.
Astar Uygulamasında Sık Görülen Hatalar
- Astarı boyayla sulandırıp astar yerine kullanmak: boya astarın işlevini görmez.
- Tozlu yüzeye doğrudan astar çekmek: astar toza yapışır, toz duvara yapışmaz.
- Astar kurumadan boyaya geçmek: yüzeyde leke ve tutunma sorunu çıkar.
- Lekeli bölgeyi sadece macunlayıp üstünü boyamak: leke macunun içinden de geri vurabilir.
- Aşırı astar çekmek: kalın kalan katman kururken çatlayabilir.
Bu hataların çoğu, işin zamanında bitmesi telaşından doğar. Oysa astarın kuruma süresi işin toplam takvimi içinde küçük bir paydır; ev boyamanın kaç günde bittiğini planlarken bu bekleme süresi baştan hesaba katılır.
Astar Seçimini Biz Nasıl Yapıyoruz?
Keşifte önce duvarın türünü belirliyoruz: alçı mı, sıva mı, alçıpan mı, eski boya kaç kat. Ardından yüzeyi elle ve zımparayla kontrol edip emicilik ve tozuma durumunu görüyoruz. Leke varsa kaynağını soruyoruz, çünkü nemden gelen bir leke ile is lekesi farklı çözüm ister.
Sonrasında yüzey temizliği, çatlak onarımı, macun ve zımpara adımlarını tamamlayıp uygun astarı uyguluyoruz. Boya ancak astar tam kuruduktan sonra başlıyor. Tüm süreci boya ve badana hizmetimiz kapsamında tek ekiple yürütüyoruz.
İstanbul’un iki yakasında ve Gebze–Darıca çevresinde daire, ofis ve dükkân boyalarında aynı yöntemle çalışıyoruz. Bölgenizde çalışan bir İstanbul boya ustası arıyorsanız, keşifte yüzeyinize hangi astarın uyduğunu yerinde değerlendirip anlatıyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
Astarsız boya olur mu?
Sağlam, temiz ve daha önce boyanmış bir yüzeyde aynı renkle tazeleme yapılıyorsa astarsız gidilebilir. Ancak yeni alçı, yeni sıva, tozuyan duvar ya da lekeli yüzeylerde astarsız boya kısa sürede leke, kabarma veya kapatmama sorunu çıkarır. Kararı yüzeyi yerinde gördükten sonra veriyoruz.
Emici yüzeyde hangi astar?
Yeni saten alçı, alçıpan ve taze sıva gibi emici yüzeylerde genellikle şeffaf su bazlı astar kullanılır. Yüzey aynı zamanda tozuyorsa ya da elde iz bırakıyorsa daha derine işleyen bir astar tercih edilir. Amaç, boyanın suyunun duvar tarafından çekilmesini önlemektir.
Leke kapatan astar var mı?
Evet, yalıtım astarı adıyla bilinen tipler rutubet izi, is, nikotin ve kalem lekesi gibi geri vuran kirleri hapsetmek için kullanılır. Leke bölgesine ve çevresine uygulanır, kuruduktan sonra normal boya atılır. Lekenin kaynağı devam eden bir nem ise önce o sorunun çözülmesi gerekir.
Astar kaç saatte kurur?
Su bazlı astarlar uygun havalandırmada genellikle birkaç saat içinde boya alacak duruma gelir. Nemli havada, kışın ve havalandırması kısıtlı odalarda bu süre uzayabilir. Ekibimiz astarın el sürüldüğünde tamamen kuru olduğunu görmeden boyaya geçmez.
Duvarınıza hangi astarın uygun olduğundan emin değilseniz tahmin yürütmenize gerek yok. 0 (536) 626 48 54 numarasından bize ulaşın; İstanbul’un iki yakasında ve Gebze–Darıca çevresinde aynı gün ücretsiz keşif yapıp yüzeyinizi yerinde değerlendirelim. Ayrıntılı bilgi ve randevu için iletişim sayfamız üzerinden de yazabilirsiniz. Fiyat, keşif sonrası yüzeyin durumuna göre netleşir.
